تعریف مدیریت شهری

براي درک و فهم مفهوم مديريت شهري شناسايي بخش هاي اين ترکيب داراي اهميت ويژه اي است . مديريت را فراگرد به کارگيري موثر و کارآمد منابع انساني و مادي بر مبناي يک نظام ارزشي پذيرفته شدن است که از طريق برنامه ريزي , سازمان دهي, بسيج منابع و امکانات , هدايت و کنترل عمليات براي دستيابي به اهداف تعيين شده , صورت مي گيرد.

از طرفي عده اي شهر را پيچيده ترين مخلوق حال حاضر بشر مي دانند که درآن انسان ها , ابزارهاي دست ساز بشر , محيط زيست محيطي را ساخته است که ايجاد کننده کنش ها و واکنش هاي متعدد و چند جانبه است . به نحوي که انسان هم از آن اثر گرفته و هم بر آن اثر مي گذارد . مطالعات دقيق تر اين محيط با ديد سيستمي و شناخت آثار کل بر جزء و جزئ بر کل نيز به نحوي ناقص بوده و محيط شهر از قواعد و قوانين غير خطي پي روي مي نمايد.

معيار هاي شناسايي شهر از گونه هاي غير خود به طور معمول , ميزان جمعيت, شغل غالب مردم ساکن , وجود شهرداري و مواردي اينگونه بوده است . امروزه ، شهرها از دو جنبه اهميت يافته ‌اند : يکي بعنوان مرکز تجمع گروه عظيمي از مردم ، ديگري بعنوان عمده ترين بازيگر نقش اقتصادي ، در کل اقتصاد ملي . از اينرو ، بايد به مسائل و مشکلات آنها ، توجه بيشتر و دقيق تر کرد . زيرا ، در حالتي که برنامه ريزي دقيق و درست ، سبب رشد اقتصادي ، تثبيت سياسي و افزايش مشارکت شهروندان درامور شهرها مي‌گردد ، شکست در حل مشکلات و مسائل شهري ، سبب رکود اقتصادي ، نارضايتي‌ هاي اجتماعي و سياسي ، فقر ، بيکاري و تخريب محيط زيست خواهد شد .

ترکيب مديريت و شهر مفهوم سازماندهي امور مربوط به برنامه ريزي , سازمان دهي, بسيج منابع و امکانات , هدايت و کنترل در محدوده شهر را تداعي مي نمايد . مفهومي که در کشور هاي مختلف به دليل ساختار هاي سياسي و رويکرد هاي اقتصادي , نهاد هاي متفاوتي را با الگو هاي متفاوتي در خود درگير دارد .

استرن (steren) در سال 1993 طي مقاله اي در نشريه شهرها( Cities)بيان مي کند که اصول کلي براي فهم مديريت شهري وجود ندارد و مفهوم اصلي اين واژه بسيار گيج کننده است. مديريت شهري با توجه به سليقه ها، ادارک افراد و همچنين اقتضاي سياسي – اجتماعي زمانهاي مختلف معاني متفاوت داشته است. چنانچه ما در زمان کنوني نيز اين اختلاف معاني ومفهوم را کاملا شاهد هستيم.

از نظر بانک جهاني مديريت شهري يک فعاليت شبه تجاري براي دولت هاست. به عبارت ديگرمديريت شهري يعني اداره امور شهري و کارايي بيشتر براي استفاده از وام هاي بانک جهاني مي باشد. بعضي اوقات مديريت شهري بعنوان ابزاري براي اجراي سياستگذاريهاي شهري در نظر گرفته مي شود که به مفهوم علم اداره جامعه مي باشد.

با اين حال نقطه شروع مديريت شهري به معناي نوين آن را بايستي در تحولات دهه 80 و 90 ميلادي جست. در اين زمان و پس از دوره رکود نسبي دهه 80 مضامين و مفاهيم جديدي در ارتباط با نقش و وظايف دولتها به وجود آمد و دولت رفاهي که در دهه 70 ناکارآمدي خود را در مواجهه با رخدادهاي جاري در زمينه‌هاي فني و اجتماعي نشان داده بود جاي خود را به دولت حداقلي داد و دولتهاي محلي در پرتو مديريت نوين دولتي به توانمندساز بدل شدند. فرايند تمرکززدايي نيز در تبديل مديريت شهري به يک فعاليت قدرتمند و داراري اختيارات قانوني سرعت بخشيد .

مقایسه نقشه متــرو در ایران و دیگر کشورهای جهان

 مترو نام سامانهمقایسه نقشه متــرو در ایران و دیگر کشورهای جهان قطارهای مسافربری داخل شهری است. مترو و یا قطار شهری می‌تواند در زیر یا بر روی سطح زمین و بر روی ریل مخصوص خود حرکت کند. مترو در کم شدن مشکل ترافیک و نیز آلودگی هوا در کلان‌شهرها بسیار موثر است.

نخستین متروی جهان در سال ۱۸۶۳ میلادی در شهر لندن آغاز به کار کرد. شهرهای پاریس، بوداپست و گلاسگو پس از آن به سیستم مترو مجهز شدند. استفاده از فن‌آوری مترو در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ میلادی به سرعت در شهرهای بزرگ اروپا و آمریکا گسترش پیدا کرد. در حال حاضر ۱۶۰ شهر جهان دارای سیستم مترو هستند و در ۲۵ شهر دیگر مترو در دست احداث است. شهرهای توکیو، مسکو و سئولدارای پر استفاده‌ترین متروهای جهان هستند.

تهران

لندن

پاریس

مسکو

سئول

توکیو

و اما از همه مهمتر نقشه متروی کلانشهر تبریز که بیشترین خطوط بین مترو کلانشهرهای کشور پس از تهران را دارد.

روز جهانی شهرسازی مبارک

روز هشتم نوامبر در سال ۱۹۴۹ توسط پرفسور کارلوس ماریا دلاپائولرا، استاد فقید دانشگاه بوینوس آیرس آرژانتین همزمان با افتتاح انستیتو مطالعات شهرسازی دانشگاه، تحت عنوان روز جهانی شهرسازی (World Town Planning Day) ثبت گردید.

وی هدف اصلی خود را از نام گذاری چنین روزی پیشبرد و بالابردن علاقه به مباحث شهرسازی در میان عامه مردم و متخصصان در مقیاس های محلی، ملی و بین المللی عنوان نمود.

این مراسم به طور جداگانه در کشورهای مختلف برگزار می گردد و برخی نهادهای بین المللی نیز حامی این جریان هستند که مهمترین آنها ISOCARP یا جامعه بین المللی برنامه ریزان شهری و منطقه ای می باشد که محل دفتر مرکزی آن در شهر لاهه هلند است. اکنون شهرسازان ۴۰ کشور دنیا، همه ساله این روز را جشن می‌گیرند. در ایران هم از سال ۸۳ این مراسم معمولاً در نیمه ی آبان ماه برپا می گردد.

دوشنبه نیز به مناسبت همین روز در دانشگاه تبریز همایشی علمی برگزار می شود. این مراسم از ساعت ۱۰-۱۲ در آمفی تئاتر ۲ دانشکده علوم انسانی برپا می شود.

گفتم که شهرسازم ای شهردار محبوب             گفتا که مدرکت کو نامت به دفتر آید

گفتم که طرح جامع شهردار چگونه بیند            گفتا به روی دیوار شیک و مصوب آید

گفتم کنی پیاده طرحی ز شهرسازان                   گفتا ز شهرداران این کار کمتر آید

گفتم که از ترافیک راه عبور بسته است         گفتا بمان همان جا شاید که افسر آید

گفتم فضای سبزی در شهر نیست پیدا          گفتا که لِنز سبزی بر دیده خوشتر آید

گفتم ز چاله چوله ماشین ما فنا شد       گفتا که کار ساز است صد شغل از آن برآید

گفتم که از شب عید مانده به جا زباله              گفتا که پیک بهداشت در ماه آذر آید

گفتم که بی ضوابط شد کار برج سازان             گفتا حقوق هر برج زین برج ها درآید

گفتم چگونه باشد افزایش تراکم                         گفتا که نام نیکش همراه با زر آید

گفتم که از عوارض ما را معاف فرما                           گفتا که با مخارج باید برابر آید

گفتم قطار شهری کی راه خواهد افتاد           گفتا که صبر ایوب زین داستان سر آید

مقايسه فرهنگ رانندگي در تهران و كاليفرنيا

شهرهای زمین در چهل سال دیگر چه شکلی خواهد بود؟ / اینفوگراف

محمود حاج‌زمان : قرن حاضر، قرن شهرنشینی است  و به نظر می‌رسد که انفجار جمعیت شهرنشین که از قرن بیستم شروع شده بود، در قرن بیست‌ویکم نیز ادامه داشته باشد؛ مسئله‌ای که چالش‌ها و فرصت‌های زیادی پیش روی دانشمندان قرار می‌دهد. در طول زمانی کمتر از متوسط عمر یک انسان، چهره زمین تغییر کرده است. در سال 1950 / 1329 تنها 29 درصد از جمعیت زمین در شهرها زندگی می‌کردند. امروز این رقم به 5/50درصد رسیده و انتظار می‌رود که تا سال 2050 / 1429 به 70 درصد افزایش یابد. 

ایالات متحده آمریکا یکی از اندک کشورهای توسعه یافته است که شهرهای آن به رشد خود ادامه می‌دهند. انتظار این است که جمعیت 261 میلیون نفری شهرنشین آن در سال 2025 / 1404، بالغ بر 308 میلیون نفر شود.

انتظار نمی‌رود جمعیت شهرنشین اروپا در دهه آینده تغییر زیادی بکند. جمعیت شهرنشین 920 میلیون نفری آن در سال 2010 / 1389، به 1/1میلیارد نفر تا سال 2030 / 1409 خواهد رسید.

آمریکای لاتین یکی از مناطق به شدت شهرنشین دنیا است. امروزه 80 درصد از جمعیت آن در شهرها زندگی می‌کنند، در حالی‌که این رقم در سال 1950 / 1329 تنها 41 درصد بود. انتظار می‌رود که جمعیت شهرنشین آن از 500 میلیون نفر در سال 2010 / 1389، به 650 میلیون نفر در سال 2025 / 1404 افزایش یابد.

تنها 40 درصد از جمعیت کنونی آفریقا در شهرها زندگی می‌کنند، اما نرخ شهرنشینی این قاره به شدت در حال افزایش است. بسیاری از شهرهای بزرگ دنیا با سرعت رشد بالا در این قاره واقع شده‌اند.

جمعیت شهرنشین آسیا سریع‌ترین رشد را در مقایسه با سایر نقاط جهان دارد، روندی که از قرن بیستم تاکنون ادامه دارد. جمعیت 234 میلیون نفری شهرنشین آن در سال 1950 / 1329 به 1 میلیارد نفر در سال 1990 / 1369 رسیدو انتظار می‌رود که تا سال 2025 / 1404، این رقم بالغ بر4/3میلیارد نفر شود.

شغل سابق مردان سرشناس دنیا !

دانستن اینکه پیشینه برخی افراد سرشناس دنیا چه بوده است بسیار جالب است. این مطلب را دنبال کنید...

میرزا تقی خان امیر کبیر.............صدر اعظم ناصرالدین شاه ........ منشی

آدولف هیتلر...........................دیکتاتور آلمان........................نقاش پوستر

آلبرت انیشتن.........................فیزیکدان.............................منشی اداره ثبت

او هنری................................نویسنده...................................گاوچران

جرالدفورد .............................رئیس جمهور آمریکا......................مانکن لباس مردانه

جوزپه گاریبالدی.......................انقلابی ایتالیایی........................ملوان

جیمی کارتر............................رئیس جمهور آمریکا......................بادام کار

رونالد ریگان.............................رئیس جمهور آمریکا....................هنرپیشه سینما

شون کانری.............................هنرپیشه سینما...............................بنا و راننده کامیون

کلارک گیبل..............................هنرپیشه سینما..............................چوب بر

ویلیام فالکنر.............................نویسنده.....................................نقاش ساختمان

گاندی......................................رهبر فقید هند...............................وکیل دادگستری

جرج واشنگتن...........................اولین رئیس جمهور آمریکا.................کشاورز

نادرشاه افشار...........................موسس سلسله افشاریه....................پوستین دوز

یعقوب لیث................................سرسلسله صفاریان..............................رویگر

امیر اسماعیل سامانی................سرسلسله امرای سامانی...................ساربان

آلپتکین......................................سرسلسله غزنویان...........................غلام زر خرید

فرخی سیستانی........................شاعر مشهور ایران.........................کارگر کشاورز

پاندیت نهرو.................................نخست وزیر هند.............................وکیل دادگستری

موسولینی.................................دیکتاتور ایتالیا.............................روزنامه نویس

ساموئل مورس...........................مخترع آمریکایی..........................نقاش

جک لندن....................................نویسنده آمریکایی........................کارگر کشتی

آلبر کامو..................نویسنده فرانسوی..............................معلم

ریچارد نیکسون...............رئیس جمهور آمریکا....................وکیل دادگستری

آبراهام لینکلن..............رئیس جمهور آمریکا..........................هیزم شکن

گی دو موپاسان..............نویسنده آلمانی.............................کارمند دریا داری

چارلز دیکنز..............نویسنده انگلیسی...................................منشی

آناتول فرانس...............نویسنده فرانسوی.............................کتابفروش

مولیر..................نویسنده بزرگ فرانسوی..........................هنرپیشه

هربرت جرج ولز ..............نویسنده بزرگ انگلیسی.................شاگرد بزاز

ارنست همینگوی.............نویسنده بزرگ آمریکایی.....................خبرنگار

ویلیام شکسپیر...............نویسنده بزرگ انگلیسی........................هنرپیشه سیار

فیدل کاسترو................رئیس جمهور کوبا.....,.....................دانشجوی حقوق

کاردینال ریشیلو..............صدر اعظم معروف فرانسه.................کشیش

ناپلئون بناپارت.................امپراطور فرانسه............................افسر توپخانه

کریم خان زند.................موسس سلسله زندیه...........................تیر انداز سپاه نادر شاه

ژاندارک..............شخصیت نیمه مذهبی و قهرمان فرانسوی..................چوپان

هانری فورد.....................کارخانه دار آمریکایی.........................ساعت ساز

توماس ادیسون.......................مخترع بزرگ آمریکایی.....................تلگرافچی

آلفرد نوبل...................... بنیانگذار جایزه نوبل.......................... کارگر کارخانه

والت دیزنی.................مخترع سینمای انیمشن...........................پادوی مغازه

میکلانژ................نقاش مجسمه ساز ایتالیایی...............................سنگ تراش

فهرستی از خیابان‌های پرجاذبه‌ای که در رشد و ترقی مقصدهای گردشگری نقشی مهم دارند به شرح زیرند.

شانزه لیزه، پاریس:

پاریس را می‌توان بی شک و بدون هیچ نقضی جواهری در میان پایتخت‌های اروپایی برشمرد و خیابان شانزه لیزه آن را نیز یکی از بهترین و جذاب‌ترین مناطق گشت زنی در جهان نام برد. این خیابان با کاخ کنکورذ آغاز و به کاخ شارل دو گل و کاخ نصرت که معروف ترین بنای آن است ختم می‌شود.

ماری دو مدیسیس( ملکه فرانسه و همسر شاه هنری چهارم) در سال 1616 هنگامی که تصمیم به احداث سه مسیر طولانی به سوی منطقه توریلری را گرفته بود، علاقه بسیاری نیز به ساخت محیطی آرام و بی سر و صدا پیدا کرد و این مکان را ساخت. از این رو نام با اقتباسی از یک اسم یونانی که مخصوص استراحتگاه قهرمانان بود ، الوسیا گذاشت.

اما امروز این خیابان به یکی از شلوغ‌ترین خیابان‌های فرانسه تبدیل شده است مخصوصا در جشن‌های سال نو و در مراسم رژه نظامیان.

لارامبلا، بارسلون:

بارسلون،‌پایتخت منطقه جدایی طلب کاتالونیا در شمال شرق اسپانیا است. این شهر را بیشتر به خاطر معماری سبک گودی(Gaudi) و تیم معروف و پرطرفدار آن می‌شناسند. در این میان خیابان لارامبلا از معروف‌ترین خیابان‌های این شهر نیز در نزد بازدید کنندگان از شهرت خاصی برخوردار است.

از مهم‌ترین بناهای موجود در مسیر این خیابان می‌توان به کاخ کتالونیا و بنای یاد بود کلوم که مجسمه‌ای بزرگ از کاشف اسپانیایی کریستف کلمب است،‌اشاره کر. علاوه بر آن،‌جاذبه‌های دیدنی دیگری نیز در این خیابان دیده می‌شوند که از آن جمله انواع مغازه‌های کوچک، گل فروشی‌های زیبا و هنرمندان دروه گرد را می‌توان نام برد.

به گفته گردشگران، این خیابان‌ مکانی است که فضا و جوی فراموش ناشدنی داشته و هر بار مشاهده آن قلب‌ها را به تپش وا می‌دارد.

خیابان پنجم، نیویورک:

خیابان پنج در نیویورک یکی از شلوغ‌ترین خیابان‌های جهان محسوب می‌شود که فروشگاه‌های بسیار دو طرف آنرا محاصره کرده اند. شعار " بخرید تا بخوابید" از معروف‌ترین جملاتی است که در این خیابان می‌توان آن را شنید و باور کرد.

به اصطلاح عامه از شیر مرغ تا جان آدمیزاد در آن یافت می‌شود و افراد می‌توانند هرآنچه را که می‌خواهند در این مسیر پیدا کنند. مشهروترین مارک‌های جهان از پوشاک و دیگر کالا‌ها در این خیابان عرضه می‌‌شوند. خیابان پنجم از میدان واشنگتن آغاز و به خیابان صد و چهل و سوم منتهی می‌شود. تنها نصیحتی که باید پیش از ورود به این بازار مکاره به آن توجه کنیم،‌ کم خریدن و توجه نکردن زیاد به کالاهای در معرض فروش است.

آپیان وی، رم :

خیابان آپیان وی در شهر رم ایتالیا را می‌توان زیبترین قطعه از هنر معماری عصر باستان برشمرد. هدف از احداث این خیابان که در سال 312 پیش از میلادبه اتمام رسید، اتصال شهر رم به شهر بریندیسی در جنوب غرب ساحل ایتالیا بود.

از مهم‌ترین و پرجاذبه‌ترین مناظر این خیابان، قبرها و مقبره‌هایی هستند که در امتداد جاده قرار گرفته اند. قبرهایی به روش مرسوم رومی‌ها برای دفن مردگان خود ایجاد شده بودند.در بین مقبره‌ها نیز مقبره سیسیلیا مدولا، همسر یکی از فرماندهان ژولیوس سزار، از برجسته‌ترین بناها به شمار می‌رود.

سفر به شهر رم، یادآور همه رویدادهایی است که در گذشته رخ داده اند و در این میان خیابان آپیان وی برای آنهایی که مشتاق دانشتن تاریخ و دیدن معماری‌های باستانی هستند، غنیمتی گران به شمار می‌رود.

مسیر باشکوه :

مسیر باشکوه (Magnificent Mile) را شاید بتوان شانزه لیزه امریکا نامید. این مسیر، خیابان پهن و عریضی است که دو طرف آنرا انبوهی از فروشگاه‌های گران قیمت، موزه‌‌های گوناگون،‌ هتل‌های پنج ستاره و ساختمان‌های چشم نواز فرا گرفته اند.

این خیابان را نیز می‌توان مرکز فروش لوازمی و اقلامی دانست که مارک‌های تجاری برتر این کشور را عرضه می‌‌کنند. از اینرو همواره پیاده‌روهای آن مملو از جمعیت بوده و تمام مسیر این خیابان نیز پرشده از حجم انبوه اتومبیل‌هایی است که به دنبال مفری برای عبور می‌گردند.‌

گران ویا،‌ مادرید:

خیابان گران ویا، معروف‌ترین خیابان فروشگاهی در مادرید، پایتخت اسپانیا است. زیربنای احداث این خیابان در اواسط قرن نوزدهم آغاز شد. زمانی که طراحان شهرسازی اقدام به اتصال ساختمان کال دو آلاکا با کاخ پلازا دو اسپانیا کرده بودند. کار شکل گیری این خیابان در سال 1904 آغاز و پس از 25 سال به اتمام رسید.

از مناظر زیبای گران ویا، ساختمان‌های بزرگ و عظیمی است که در امتداد آن قرار گرفته و همه ساله گردشگران بسیاری را به واسطه زیبایی خود روانه این خیابان قدیمی می‌کند. اما از نکات حائز اهمیت حین گشت زنی دراین خیابان، توجه به اتومبیل‌هایی است که گاه با سرعتی فراوان مسیر خیابان را طی می‌کنند. عدم وجود مسیرهای پیاده روی مناسب در دوطرف خیابان و شهن بودن عرض آن علاوه بر ایجاد گونه‌ای ترس در بین عابران پیاده، هیجانی را نیز برای رانندگان به وجود می‌آورد تا با سرعتی هرچه تمام‌تر در این جاده رانندگی کنند.

وال استریت، نیویورک:

خیابان‌های اندکی در جهان وجود دارند که در نگارش تاریخ نقش داشته اند. خیابان وال استریت یکی از آنها است. نام این خیابان سمبلی است از یک دیوار حقیقی که توسط هلندی‌ها برای شناساندن بخش شمالی مستعمره‌شان پس از خرید این سرزمین از بومی‌های منطقه در قرن هفدهم میلادی، بنا شد. وال استریت، همچنین به عنوان پایتخت مالی جهان نیز شناخته شده است. این عنوان تقریبا از یکصد سال پیش،‌هنگامی که موسسه‌های مالی گوناگون و صراف خانه نیویورک در آن شروع به کار کردند به این خیابان داده شد.

فاجعه رکود بزرگ اول بار در این خیابان آغاز شد هنگامی که سهام بورس در سال 1929 به شدت کاهش یافت و تجربه اسف بار دیگر این خیابان نیز به بحران اقتصادی سال 2008،‌2009 برمی‌گردد که برای اولین بار، آن را لرزاند. تاریخ بار دیگر در وال استریت نوشته شد، بازدید از آن را از دست ندهید.

خیابان لومبارد، سان فرانسیسکو:

خیابان لومبارد در سان فرانسیسکو به یکی از نمادهای مشهور صنعتی جهان به نام پل دروازه طلایی منتهی شده است. از مناظر ویژه این خیابان بخش مشهوری است که در نزدیکی قله تپه روسی قرار دارد. تپه‌ای که از چنان شیبی برخوردار است که حرکت وسایل نقلیه روی آن را بسیار سخت و خطرناک کرده است.

در دهه 20 میلادی،‌این بخش از خیابان لومبارد به صورت مارپیچ و با هشت پیچ تند و سریع دوباره ساخته شد تا عبور از زیر آن نیازمند مهارتی بالا در امر رانندگی باشد. در این صورت رانندگی در آن نباید آنچنان خالی از لطف باشد.

خیابان زیل،‌ آلمان:

خیابان زیل یکی از شلوغ‌ترین مناطق فروشگاهی در آلمان محسوب شده که با فروشگاه‌های آپارتمانی بزرگ و پاساژهای کاملا لوکس و چشمگیر خود، محبوب دل تمامی علاقمندان به خرید است.

زیل گالری، که بزرگترین مرکز خرید موجود در خیابان به شمار می رود در سال 1992 افتتاح شده است. شیوه معماری به کار رفته در آن به قدری منحصر به فرد و مارپیچ گونه است که طی تمام 10 طبقه آن بدون هیچگونه پله یا آسانسوری امکان پذیر است. به گفته برخی از گردشگران،‌ این خیابان سبکی کاملا آلمانی را به ساختمان‌های اطراف خود داده است.

منابع آزمون کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری

مبانی برنامه ریزی شهری

1- زیاری، کرامت الله،برنامه ریزی شهرهای جدید ، انتشارات سمت

2- زیاری، کرامت الله، برنامه ریزی کاربری اراضی شهری ،انتشارات دانشگاه یزد

3- شیعه، اسماعیل، مقدمه ای بر مبانی برنامه ریزی شهری ،انتشارات علم و صنعت

4- شیعه، اسماعیل،کارگاه برنامه ریزی شهری

5- مشهدی زاده دهاقانی ،ناصر،تحلیلی از ویژگی های برنامه ریزی شهری در ایران، انتشارات علم و صنعت

6- دلال پور محمدی،، برنامه ریزی کاربری اراضی شهری ، انتشارات سمت

7- مجتهد زاده، غلا محسین ، برنامه ریزی شهری در ایران،انتشارات پیام نور

8- هیراسکار ،جی کی،در آمدی بر مبانی برنامه ریزی شهری ،مترجمین سلیمانی، محمد، انتشارات تربیت معلم

9- رهنمائی ،محمد تقی،فرایند برنامه ریزی شهری در ایران، انتشارات سمت

10- رهنمائی ،محمد تقی ،مجموعه مباحث و روش های شهرسازی ، وزارت مسکن و شهرسازی

11- حسامیان و دیگران ، شهرنشینی معاصر در ایران ، (مجموعه مقالات)

12- پاپلی یزدی، محمد حسین ،نظریه های شهر و پیرامون ، انتشارات سمت

جغرافیای شهری

1- شکوئی ، حسین ،دیدگاهای نو در جغرافیای شهری ، انتشارات سمت

2- شکوئی ، حسین، جغرافیای شهری ، انتشارات پیام نور

3- فرید ، یدا...، جغرافیا و شهرنشینی، انتشارات دانشگاه تبریز

4- نظریان ،اصغر ، جغرافیای شهری ایران، انتشارات پیام نور

5- رضوانی، علی اصغر، روابط متقابل شهر و روستا با تاکید بر ایران ، انتشارات پیام نور

6- سلطان زاده، حسین ،تاریخ شهر و شهر نشینی، انتشارات پیام نور

7- خمر ، غلا معلی ،مبانی جغرافیای شهری،انتشارات قومس

8- حبیبی ،محسن ،از شار تا شهر، انتشارات دانشگاه تهران

برنامه ریزی ناحیه ای و روستائی

1- معصومی اشکوری ،سید حسین ،اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای

2- اسایش ،حسین، اصول و روش های برنامه ریزی ناحیه ای ، انتشارات پیام نور

3- زیاری، کرامت الله، اصول و روش های برنامه ریزی منطقه ای، انتشارات دانشگاه یزد

4- صرافی ، مظفر،برنامه ریزی توسعه منطقه ای

5- زیاری، کرامت الله،مکتب ها ،نظریه هاو مدل های برنامه ریزی منطقه ای، انتشارات دانشگاه یزد

6- حسین زاده دلیر، کریم، برنامه ریزی ناحیه ای ، انتشارات سمت

7- اسایش ،حسین، اصول و روش های برنامه ریزی روستائی ، انتشارات پیام نور

8- اسایش ،حسین، برنامه ریزی روستائی ، انتشارات پیام نور

9- مطیعی لنگرودی ،سید حسین، برنامه ریزی روستائی با تاکید بر ایران، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد

10- مهدوی ، مسعود ،مقدمه ای بر جغرافیای روستائی ایران ، انتشارات سمت

11- سعیدی ، عباس،مبانی جغرافیای روستائی ، انتشارات سمت

جغرافیای طبیعی                                                               

1- علیخانی، بهلولِِ،کاویانی، محمد رضا،مبانی آب و هوا شناسی، انتشارات سمت

2- ِ علیخانی، بهلولِِ، آب و هوای ایران، انتشارات پیام نور

3- خیام ، مسعود،ژئومورفولوژی اقلیمی، دانشگاه تبریز

۴- محمودی،فرج ا...،ئومورفولوژی ساختمانی ، انتشارات پیام نور  

5- محمودی،فرج ا...، ژئومورفولوژی دینامیک ، انتشارات پیام نور

6- جدار عیوضی، جمشید، ژئومورفولوژی ایران،دانشگاه تهران

7- نیشابوری،اصغر،جغرافیای زیستی

فلسفه جغرافیا

1- شکوئی، حسین،اندیشه های نودر فلسفه جغرافیا ،انتشارات گیتا شناسی

2- شکوئی، حسین، فلسفه جغرافیا، انتشارات گیتا شناسی

3- شکوئی، حسین،مکتب های محیطی ومکتب های جغرافیائی ، انتشارات گیتا شناسی

4- پور احمد ،احمد،قلمرووفلسفه جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران

5- حاتمی نژاد،حسین،دگر اندیشی در فلسفه جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران